آیین آغاز سال تحصیلی حوزههای علمیه شهرستان آمل با پیام آیتالله جوادی آملی برگزار شد. این مرجع تقلید در پیام خود، با تبیین جایگاه علم در زندگی انسان، بر ضرورت برخورداری حوزهها و دانشگاهها از علمی پویا، سالم و همراه با ایمان تأکید کرد و هشدار داد که دانش فرسوده نمیتواند زمینهساز شکلگیری جامعهای پیشرفته و آباد باشد.
علم؛ مقدمهای برای انسانسازی
آیتالله جوادی آملی با اشاره به آموزههای قرآن کریم، علم را از ارکان اساسی نظام آفرینش و رشد انسان دانست و بر چند نکته تأکید کرد:
- شناخت حقیقت علم و انسان باید در صدر فعالیتهای مراکز علمی قرار گیرد.
- ارزش دانش، تنها به انباشتن اطلاعات محدود نمیشود؛ بلکه باید به شناخت درست انسان و جهان منجر شود.
- حوزه و دانشگاه، اگرچه امروز از نظر ساختاری از یکدیگر فاصله گرفتهاند، از نظر هدف و روح علمی همچنان به یکدیگر پیوند دارند.
وی در ادامه با استناد به آیات «الرحمن، علم القرآن، خلق الإنسان، علمه البیان» توضیح داد که در نگاه قرآنی، تعلیم با رحمت آغاز میشود و نتیجه آن باید شکلگیری انسانی باشد که سخن و اندیشهاش دارای معنا و اثر باشد. از این منظر، هر گفتار یا نوشتهای الزاماً «بیان» نیست؛ بلکه بیان حقیقی از انسانی سرچشمه میگیرد که دانش خود را از مسیر صحیح به دست آورده است.
«بالإیمان یُعمَر العلم»؛ ایمان، عامل حیات دانش
بخش مهمی از سخنان این مرجع تقلید به رابطه علم و ایمان اختصاص داشت. او با نقل سخنی از امیرالمؤمنین(ع)، بر این نکته تأکید کرد که دانش نیز مانند یک موجود زنده ممکن است دچار فرسودگی شود و برای حفظ کارآمدی خود به «تعمیر» نیاز داشته باشد.
به گفته وی، ایمان و عمل صالح عامل احیای علم هستند و میتوانند دانش را از حالت خشک و فرسوده خارج کنند. بنابراین:
- علم باید زنده و پویا باقی بماند.
- در صورت گرفتار شدن دانش در فرسودگی، ایمان میتواند آن را احیا کند.
- عمل صالح، دانش را از حالت نظری خارج کرده و به آن اثرگذاری اجتماعی میبخشد.
دانش ماندگار، نه علم تاریخمصرفدار
آیتالله جوادی آملی همچنین بر ضرورت توجه به «علم نافع» تأکید کرد؛ دانشی که شناخت انسان، جهان، رابطه انسان با جهان و حقیقت جاودان هستی را دنبال کند. از نگاه وی، علمی که صرفاً به امور گذرا و تاریخمصرفدار وابسته باشد، نمیتواند پاسخگوی نیازهای پایدار بشر باشد.
او در پایان خواستار آن شد که حوزههای علمیه و دانشگاهها به سمت تولید و آموزش علم نو، سالم و آباد حرکت کنند؛ چراکه چنین دانشی میتواند هم مراکز علمی و هم جامعه را به سوی شکوفایی هدایت کند.
